مدیریت جنگ احتمالی آینده با توجه به روندها و پیشران های موجود

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

عضو هیئت علمی دافوس و پژوهشگر جنگ آینده،

چکیده

جنگ آینده یک نوع پارادایم و جنگ محسوب نمی­شود، بلکه باید آن را یک رویکرد مدیریتی جدید یا نگاه متفاوت به تعاریف جنگی تلقی کرد. الگوهای جنگ آینده دارای یک وجه مدیریتی مشترک هستند و آن این که تغییر شکل جنگ را طی یک فرایند تکوینی و براساس نقاط عطف مهم مورد بررسی قرار می­دهند. اما هر یک از این الگوها دارای مبنای خاصی برای مرحله بندی و مدیریت سیر تکامل جنگ هستند که همین امر توصیف آنها را تا حدی از یکدیگر متمایز می‌سازد. هدف اصلی این تحقیق، طیف­بندی الگوهای برتر جنگی و مقایسه توان طرفین برای مدیریت جنگ احتمالی آینده با توجه به روندها و پیشران­های موجود است که به صورت تمام­شمار و از طریق مصاحبه عمیق با خبرگان و صاحب­نظران که 30 نفر هستند انجام شده است، این پژوهش به روش زمینه­ای موردی انجام گردیده و از نوع توسعه­ای- کاربردی می­باشد، روش جمع‌آوری اطلاعات میدانی و کتابخانه­ای بوده و با استفاده از روش­های تحلیل خبرگی، تحلیل شده است. بر اساس نتایج موجود، در جنگ آینده همطرازی و ناهمطرازی جنگ ارتباط معناداری با میزان بازدارندگی و شدت درگیری دارد. تعداد 14 الگو یا پارادایم­ جنگی در آینده وجود دارد که متاثر از 9 روند و 8 پیشران می‌باشد. با توجه به رویکردهای مدیریتی موجود، الگوهای نوظهور جنگ آینده عبارتند از: جنگ سایبری، الگوی برتر رویکرد شناخت­محوری است، جنگ نامتعارف، الگوی برتر رویکرد آرمان­طلبانه است، جنگ مقاومت، الگوی برتر رویکرد ایده­محوری است.

کلیدواژه‌ها


الف. منابع فارسی

  • پوراحمدی، حسین و رضایی، مسعود (1391)، تحول تاریخی جنگ از الگوهای سنتی تا نوین، فصلنامه راهبرد دفاعی، شماره 36، مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی.
  • شجاعی، شهرام (1393)، جلسه خبرگی مطالعات گروهی دفاع همه­جانبه، دانشکده دفاع ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی.
  • حسن­بیگی، ابراهیم (1390)، مدیریت راهبردی، تهران انتشارات دانشگاه عالی دفاع ملی.
  • خان­احمدی و خودسیانی(1392)، جنگ آینده، فصلنامه علمی- پژوهشی راهبرد دفاعی، مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی ستاد کل نیروهای مسلح.
  • رشید، غلامعلی و همکاران، (1393)، مقاله جنگ آینده، فصلنامه راهبرد دفاعی،شماره 48 تهران، مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی.
  • زهدی، یعقوب و کلانتری، فتح­ا...، (1395)، واکاوی رویکردهای جنگ آینده، تهران، مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی.
  • کلانتری، فتح­ا... (1395)، مشخصات جنگ احتمالی آینده علیه ج.ا.ایران و راهبردهای مقابله با آن، فصلنامه راهبرد دفاعی، شماره 56 ، تهران، مرکز تحقیقات راهبردی دفاعی.
  • کلانتری، فتح­ا...(1393) راهبردشناسی جنگ آینده، انتشارات عقیدتی سیاسی ارتش جمهوری اسلامی ایران.
  • سلمی­زاده، طاهره(1393) پایگاهدانش آیاتوروایاتآینده­اندیشی، مرکز آینده­پژوهی علوم و فناوری دفاعی  مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.
  • محرابی، غلامرضا(1393) جلسه خبرگی مطالعات گروهی دفاع همه­جانبه، دانشکده دفاع ملی، دانشگاه عالی دفاع ملی.
  • اندیشگاه شریف (شرکت اندیشه­پردازان شریف)، پارادایم­های حاکم بر جنگ­های آینده،(1388)، مرکز آینده­پژوهی علوم و فناوری دفاعی  مؤسسه آموزشی و تحقیقاتی صنایع دفاعی.