دکترین نظارت و بازرسی درجمهوری اسلامی ایران بر اساس گفتمان ولایت فقیه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار و عضو هیت علمی دانشگاه عالی دفاع ملّی

2 دانشجوی دکتری مدیریت راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی و نویسنده مسئول

چکیده

نظام جمهوری اسلامی ایران مبتنی بر اصل ولایت فقیه رویکردی نو در عرصه‌ی نظام سازی ارائه کرده است. یکی از حوزه‌های اساسی که ملزم به تأسی از گفتمان ولایت فقیه است حوزه نظارت و بازرسی است که پس از انقلاب اسلامی در قالب اصل 174 قانون اساسی تبیین شده است. سازمان بازرسی کل کشور محصول عینیت یافت این اصل می‌باشد. هماهنگی، همسوئی و هم افزائی فعالیت­های نظارت و بازرسی کشور، نیازمند دکترینی( اصول و قواعدی) مبتنی بر گفتمان ولایت فقیه می­باشد. بنابراین، تحقیق حاضر با هدف دستیابی به دکترین‌ حوزه نظارت و بازرسی بر اساس گفتمان ولی فقیه انجام شده است.
این تحقیق از حیث نوع تحقیق، کاربردی و از جهت ماهیت، توصیفی ـ تحلیلی است. روش جمع‌آوری اطلاعات به روش کتابخانه­ای و تحلیل محتوای کیفی است که از نظریات ولایت فقیه در حوزه نظارت و بازرسی جمع آوری و تحلیل شده است.
نتایج تحقیق نشان می­دهد اصول و قواعد زیر به عنوان دکترین حوزه نظارت و بازرسی کشور برای هماهنگی، همسوئی و هم افزائی فعالیت­های حوزه مذکور لازم است رعایت شوند.
1) شریعت محوری؛ 2) حاکمیت قانون؛ 3) دانش‌محوری؛ 4) محوریت­ نظارت ­حکومت برامور جامعه؛ و 5) برنامه‌محوری

کلیدواژه‌ها


الف. منابع فارسی

  • آئین نامه سازمان بازرسی کل کشور: 1395
  • ابراهیمی، نصرالله (1384)، بازرسی هدفدار و نظارت کارآمد، فصلنامه علمی-تخصصی نظارت، ارزیابی، بازرسی، پیش شماره 1.
  • اخوان کاظمی، بهرام (1391)، بررسی آرای امام خمینی در باب نظارت، پژوهش های انقلاب اسلامی، تابستان، دوره  1، شماره  1.
  • اخوان کاظمی، بهرام (1391)، نظارت در نظام اسلامی،تهران، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
  • ایزدهی، سیدسجاد (1391مبانی فقهی نظارت بر قدرت از دیدگاه امام خمینی ره، عروج،
  • الوانی، سیدمهدی (1387)، حکمرانی خوب شبکه ای از کنشگران جامعه مدنی، نشریه: مدیریت توسعه و تحول، شماره: بهار، دوره  1 , شماره  1. 
  • باوی، محمد (1376)، ولایت فقیه، قدرت و نظارت از دیدگاه امام خمینی (ره)، پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی، رشته علوم سیاسی.
  • توحیدی، ارسطو (1393مبانی دفاع ملی، جزوه درسی دانشگاه عالی دفاع ملی.
  • جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1381)، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، کتابخانه گنج دانش، تهران.
  • حسن بیگی، ابراهیم (1390)، مدیریت راهبردی، تهران، انتشارات سمت.
  • حسینی، میرزاحسن؛ فولادی طرقی، مهدی (1389)، بررسی موانع و محدودیت­های اجرای نظارت الکترونیکی، فصلنامه مطالعات مدیریت انتظامی، دوره پنجم، شماره 4.
  • دهخدا، علی اکبر (1385)، لغتنامه. مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
  • رابرت آنتونی و دیگران (1382)، نظام‌های کنترل مدیریت، ترجمه: محمدتقی ضیایی بیگدلی، نشر: موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی.
  • رضائیان، علی (1384)، مبانی رفتار سازمانی، چاپ ششم، تهران، انتشارات سمت.
  • سیدنورانی، محمدرضا؛ امیری، حسین؛ رافعی، میثم (1390)، مطالعه تطبیقی نظارت بر نظام بانکی در ایران و کشورهای منتخب، دانش ارزیابی، سال سوم، شماره 8.
  • صفرخانی، حسن (1388)، نظارت نوین و نقش سازمان بازرسی کل کشور در تحقق آن، فصلنامه دانش ارزیابی، سال اول، شماره اول.
  • طبرسا، غلامعلی (1380)، مجموعه مقالات دومین همایش نظارت و بازرسی کشور، انتشارات سازمان بازرسی، تهران، چاپ اول.
  • عطار، سعید (1390)، آسیب­شناسی نظارت همگانی در ایران؛ درآمدی بر نظریه­ مثلث نظارت همگانی، دانش ارزیابی، سال سوم، شماره 9.
  • عمید زنجانی، عباسعلی (1389)، نظارت بر اعمال حکومت و عدالت اداری، تهران، دانشگاه تهران.
  • عیسی نیا، رضا (1387)، درآمدی بر دکترین‌های مرتبط با فلسفه مهدویت در جمهوری اسلامی ایران، فصلنامه علمی پژوهشی انقلاب اسلامی، شماره 15، زمستان 1387.
  • غفاری، غلامرضا؛ نیازی، محسن (1386)، جامعه شناسی مشارکت، تهران: نشر نزدیک.
  • فارسیجانی، حسن (1386)، استراتژی کلاس جهانی در مدیریت کیفیت بازرسی، چاپ اول، تهران: انتشارات قصیده سرا.
  • قاضی، ابوالفضل (1380)، بایسته­های حقوق اساسی، چاپ هفتم، تهران: نشر دادگستر.
  • مرادی، حسین؛ خسروی زارگز، مسلم (1392)، آسیب شناسی فرهنگی اجتماعی نظارت الکترونیکی (مظالعه موردی سامانه کشوری نظارت بر معاملات دستگاه­های اجرایی در خراسان جنوبی دانش ارزیابی، سال پنجم، شماره 17.
  • معین، محمد (1382)، فرهنگ فارسی، چاپ اول، تهران: انتشارات بهزاد.
  • منوچهری، عباس (1387)، فلسفه شهروندی و نظارت همگانی در عرصه عمومی، مجموعه مقالات نظارت همگانی، شهروندی و توسعه سازمانی، تهران: انتشارات موسسه تحقیقات و توسعه علوم انسانی.
  • هستیانی، اصغر ابوالحسنی (1380)، بررسی اصول اقتصادی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران از دیدگاه تعادل و عدم تعادل اقتصادی، فصلنامه پژوهشی دانشگاه امام صادق، ش13 و 14.
  • هوی، وین. ک.؛ میکسل، س. ج (1376)، تئوری تحقیق و عمل در مدیریت آموزشی، ترجمه میرمحمد سیدعباس زاده، ارومیه: دانشگاه ارومیه.
  •  
 

ب. منابع لاتین

  • Plottu, B. and Plottu, E. (2009). “Approaches to Participation in Evaluation: Some Conditions for Implementation”, Evaluation, Vol. 15.
  • Sheffield، Gray (2005)، Poctrine and Command in the Brilish Army، A Historical Overviw، Army Doctrine Publication land Operations، DGD and D، British Army.