بررسی نقش و تاثیر فرهنگ سازمانی بر اقتصاد مقاومتی (مطالعه موردی: ستاد یک وزارتخانه دولتی)

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه صنعتی مالک اشتر

2 دانشجوی دکتری رشته مدیریت صنعتی دانشکده مدیریت دانشگاه آزاد اسلامی عضو باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان و نویسنده مسئول

چکیده

اقتصاد مقاومتی یعنی اقتصادی که مقاوم است؛ با تحریکات جهانی، با تکانه‌های جهانی، با سیاست‌های امریکا و غیرامریکا زیرورو نمی‌شود؛ اقتصادی است متکی به مردم. بنابراین یکی از راهکارهای تحقق اقتصاد مقاومتی برخورداری از حمایت فرهنگ حاکم بر سازمان و جامعه است. تحقیق حاضر با هدف بررسی نقش و تاثیر فرهنگ سازمانی بر اقتصاد مقاومتی در ستاد یک وزارتخانه دولتی به رشته تحریر درآمده است و سعی می‌کند به این سوال پاسخ دهد که فرهنگ سازمانی چه تاثیری بر اقتصاد مقاومتی دارد؟ به این منظور با بهره‌گیری از روش توصیفی- پیمایشی و از نوع همبستگی با استفاده از یک پرسشنامه محقق‌ساخته متشکل از 50 سوال که پایایی آن توسط نرم‌افزار SPSS 92/0 محاسبه شد و تعداد 100 نفر به‌عنوان جامعه‌آماری شناسایی و بر اساس جدول مورگان، نمونه آماری 80  نفر انتخاب گردیدند که به سوالات پرسشنامه پاسخ دادند. در این تحقیق مولفه‌های فرهنگ سازمانی در شش بُعد مشارکت سازمانی، انعطاف‌پذیری سازمانی، رسالت و ماموریت سازمانی، سازگاری سازمانی، انطباق‌پذیری سازمانی، نوآوری و خلاقیت و فرهنگ جهادی و مولفه‌های اقتصاد مقاومتی در پنج بُعد دسته‌بندی گردیدند. پس از انجام محاسبات و تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها مشخص گردید که میزان تاثیر فرهنگ سازمانی بر حمایت از تولید ملی (99 درصد)؛ مصرف کالای داخلی (67 درصد)؛ مدیریت مصرف و اصلاح الگوی آن (96 درصد)؛ بهره‌وری (95 درصد) و درون‌زایی (96 درصد) می‌باشد

کلیدواژه‌ها


منابع و مآخذ

الف) منابع فارسی

- آشوری، داریوش (1375). تعریف‌ها و مفهوم فرهنگ، تهران: انتشارات مرکز فرهنگی آسیا.

- افراسیابی، عبدالرسول (1397). «بررسی عوامل موثر بر تقویت سرمایه اجتماعی در راستای اقتصاد مقاومتی»، نشریه مدیریت فردا، سال هفدهم، صص 56-35.

- بردبار، غلامرضا و منصوری، حسین و جمالی، رضا (1389). «بررسی رابطه فرهنگ سازمانی و بهره‌وری نیروی انسانی در صنعت بیمه»، فصلنامه صنعت بیمه، سال بیست‌و‌دوم، شماره 4.

- حجازی، سعید (1391). «شناسایی مولفه‌های فرهنگ و مدیریت جهادی با روش فراترکیب»، تهران: اولین همایش علمی فرهنگ و مدیریت جهادی.

- دهقانی‌پوده، حسین؛ پاشایی هولاسو، امین (1395). «تاثیر فرهنگ سازمانی بر ظرفیت‌ها و محرک‌های نوآوری دفاعی»، فصلنامه مدیریت توسعه و تحول، سال سوم، شماره 27.

- رابینز، استیفن پی (1385). رفتار سازمانی: مفاهیم، نظریه‌ها و کاربردها، ترجمه: علی پارساییان و سیدمحمد اعرابی، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.

- رستمی، فرزاد؛ بهرامی‌پور، فرشته (1397). «بررسی ماهیت اقتصاد مقاومتی و نظریه‌های توسعه اقتصادی»، مجله اقتصادی، شماره‌های 1 و 2، صص 116-95.

- رشید، غلامعلی و پاشایی هولاسو، امین (1392). « ارائه مدلی مبتنی بر مدیریت دانش جهت ترویج فرهنگ دفاع مقدس»، دو پاسداری فرهنگی، سال دوم، شماره 6.

- روحانی، ابوالفضل؛ کرامتی، عباس؛ آبادی، امیرمهدی (1396). «کارآفرینی سازمانی و نقش آن در اقتصاد مقاومتی با استفاده از روش تحلیل عاملی و معادلات ساختاری»، فصلنامه راهبرد توسعه، شماره 52، صص 243-219.

- سن، جیمز؛ لادون، کنت (1382). سیستم‌های اطلاعاتی در مدیریت با کاربردهای تجارت الکترونیک و اینترنت، ترجمه محمد راد، تهران: نگاه دانش.

- شاین، ادگار (1383). مدیریت فرهنگ سازمانی و رهبری، ترجمه: برزو فرهی بوزنجانی و شمس‌الدین نوری نجفی، تهران: سیمای جوان.

- عیسوی، سیدمحمدرضا؛ قوامی، محمود؛ معصومی‌نیا، سیدحسن (1391). دومین نشست اقتصاد مقاومتی: سیاست‌ها و راهکارها، تهران: پژوهشکده علوم اقتصادی دانشگاه علامه طباطبایی.

- قربانی، مصطفی (1396). اقتصاد مقاومتی و نظریه‌های توسعه، قابل دسترسی در سایت: www.basirat.ir

- قوچانی، فرخ؛ بدری‌زاده، مریم (1390). «بررسی تاثیر فرهنگ سازمانی بر استقرار سیستم‌های اطلاعات»، فصلنامه چشم‌انداز مدیریت دولتی، شماره 7، صص 95-81.

- کامفیروزی، م؛ بنیادی نائینی، ع؛ موسوی لقمان، س (1392). «بررسی نقش عوامل در اقتصاد بدون نفت در الگوی اقتصاد مقاومتی»، فصلنامه اقتصاد اسلامی، سال سیزدهم، شماره 59، صص 88-59.

- گودرزی، اکرم؛ گمینیان، وجیهه (1381). اصول، مبانی و نظریه‌ها جو و فرهنگ سازمانی، چاپ اول، اصفهان: جهاد دانشگاهی واحد اصفهان.

- مشبکی، اصغر (1383). مدیریت رفتار سازمانی، چاپ اول، تهران: انتشارات ترمه.

- مشبکی، اصغر (1385). مدیریت رفتار سازمانی (تحلیل کاربردی- ارزشی از رفتار سازمانی)، چاپ سوم، تهران: انتشارات ترمه.

- منوریان، عباس و قربانی، محمدحسین و شریفی، مسلم (1387). فرهنگ سازمانی با تکیه بر مدل دنیسون، چاپ اول، شیراز: انتشارات نشر دانشگاه شیراز.

- منوریان، عباس و قربانی، محمدحسین و شریفی، مسلم (1387). فرهنگ سازمانی با تکیه بر مدل دنیسون، چاپ اول، شیراز: نشر دانشگاهی شیراز.

- موسوی، میرنجف؛ پرندی، ساسان؛ قاسملو، صادق (1397). «تبیین نقش مولفه‌های اقتصاد مقاومتی در تحقق امنیت پایدار مناطق مرزی (مطالعه موردی: استان کرمانشاه)»، فصلنامه علوم و فنون مرزی، سال نهم، شماره 1، صص 63-33.

- میرفخرالدینی، سیدحیدر و فرید، داریوش و صیادی تورانلو، حسن (1388). «بکارگیری مدل EFQM در تحلیل ابعاد فرهنگ سازمانی مراکز خدمات درمانی»، مجله دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی، دوره هفدهم، شماره 2.

- نکویی‌مقدم، محمود و بهزادی گودری، فرانک و کشاورز، حسن (1391). «بررسی رابطه بین انواع فرهنگ‌های سازمانی با مؤلفه های موفقیت سازمانی»، فصلنامه بیمارستان، سال دهم، شماره 1.

- هوشنگی، محسن؛ الهی، سیدمجید؛ امین افشار، زهرا؛ صدوق، سیدمحمود (1394). «بررسی تاثیر فرهنگ سازمانی و سبک رهبری بر پذیرش تکنولوژی و مدیریت دانش (مورد مطالعه: شرکت‌های تولیدی استان قزوین)»، فصلنامه مدیریت فرهنگ سازمانی، دورۀ سیزدهم، شماره 3، صص 762-739.

- یلفانی، امیر؛ رضاکاظمی، فاطمه؛ مصدق، فاطمه (1395). «بررسی اثرات و پیامدهای تحریم بر سرمایه‌گذاری خارجی در ایران و رابطه اقتصاد مقاومتی با کاهش اثرات منفی تحریم»، ماهنامه شباک، سال دوم، شماره 2، صص 6-1.

ب) منابع انگلیسی

- Ajmal, M. M.; Koskinen, K. U. (2008). “Knowledge Transfer in Project-Based Organizations: An Organizational Culture Perspective”. Project Management Journal, 39(1), 7–15.

 

- Bohrestedt G (1983). Measurement, In P. Rossi, J. Wright, and Anderson, (Eds.), A handbook of survey research, San Diego, CA: Academy Press.

 

- Churchill Jr, G.A (1979). A paradigm for developing better measures of marketing constructs, Journal of Marketing Research; 16.

 

- Day, G (1994). The Capabilities of Market- Driven Organization, Journal of Marketing, Vol. 58.

 

- Denison, D.R (1990). Corporate Culture and Organization Effectiveness, New York: John Wiley & Sons.

 

- Jarnagin,C (2007). Creating Corporate Cultures through Mythopoetic Leadership, Organizational Dynamic, Vol. 36.

 

- Pouramen, Behzad (2001), study and Assessment of the existing organizational culture Center of the Iranian Scientific Information and Documentation, Research Project.

- Schein, E. (1990). “Organizational culture”. American Psychologist, 45(2), 109–119.

 

- Verkatraman N (1989). Strategic orientation of business enterprises: the construct, dimensionality and measurement, Management Science; 35.

 

- Weng, R.; Huang, C.; Tsai, W.; Chang, L.; Lee, M.; Lin, S. (2010). “Exploring the impact of mentoring functions on job satisfaction and organizational commitment of new staff nurses”. BMC Health Services Research, 10(1), 240–249.