طراحی الگوی فرهنگ سیاسی مطلوب در مدیریت راهبردی فرهنگی کشور

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه جامع امام حسین‌(علیه‌السلام) و نویسنده مسئول

2 دانش‌آموخته دکتری رشته مهندسی سیستم‌های فرهنگی دانشگاه جامع امام حسین‌(علیه‌السلام)

چکیده

«فرهنگ سیاسی مطلوب» در نظام راهبردی فرهنگی کشور، در تلاقی با دیگر اندیشه­های راهبردی بوده و همواره گویای رویکردهای معرفت‌شناختی کنشگران سیاسی، دولت‌مردان و نیروهای اجتماعی است. در این عرصه، دغدغه منافع ملی، رفتار سازنده و همسازی بین کنشگران سیاسی مورد تأکید است. با نظر به تفاوت نگرش و رویکردهای فرهنگی، سیاسی و اجتماعی درون نظام، پیروی از نگرش واحد متصور نیست. از سوی دیگر قرار گرفتن جامعه در طیف ناهمسازی (منازعه) نیز موجب اختلاف شده و سرمایه اجتماعی نظام را دچار چالش می­نماید. با عنایت به موارد فوق و مدنظر قرار دادن این نکته که با تغییر نظام­های سیاسی گذشته (قاجار، پهلوی اول و دوم) و استقرار جمهوری اسلامی، جامعه ایران هنوز شاهد برخی رفتارهای ناهمسازانه و اختلاف برانگیز در سطوح ملی و راهبردی می­‌باشد؛ پژوهش حاضر با هدف «طراحی الگوی فرهنگ سیاسی مطلوب در مدیریت راهبردی فرهنگی کشور» به رشته تحریر درآمده است. در پژوهش حاضر از روش تحقیق اسنادی، پرسشنامه و مصاحبه با چهل نفر از صاحب‌نظران خبره بهره گرفته شده است. همچنین برای تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها از تکنیک تحلیل ساختار عاملی استفاده گردید که نتیجه آن ارائه «مدل مفهومی فرهنگ سیاسی مطلوب» مشتمل بر پنج عامل، سیزده مؤلفه و بیست‌و‌چهار شاخص می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


منابع و مآخذ

الف) منابع فارسی

- آشوری، داریوش (1389). تعریف‌ها و مفهوم فرهنگ، چاپ چهارم، تهران: نشر آگه.

- ایران‌نژاد، علیرضا (1385). تدوین مبانی و مفروضات اساسی فرهنگ کشور، تهران: دبیرخانه شورای عالی انقلاب فرهنگی.

- بشیریه، حسین (1380). موانع توسعه سیاسی در ایران، تهران: نشر گام نو.

- بشیریه، حسین (1392). جامعه‌شناسی سیاسی، نقش نیروهای اجتماعی در زندگی سیاسی، چاپ بیست‌ویکم، تهران: نشر نی.

- تبریزنیا، حسین (1371). علل ناپایداری احزاب سیاسی در ایران، تهران: مرکز نشر بین­الملل.

- توحیدفام، محمد (1381). موانع توسعه فرهنگی در ایران، چاپ اول، تهران: مرکز بازشناسی اسلام و ایران.

- جعفرپور کلوری، رشید (1389). فرهنگ سیاسی در ایران، چاپ اول، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامی.

- جمعی از نویسندگان (بی تا). فرهنگ فلسفه و علوم اجتماعی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی.

- چلبی، مسعود (1389). جامعه‌شناسی نظم، چاپ پنجم، تهران: نشر نی.

- رضائیان، علی (1379). مبانی سازمان و مدیریت، چاپ اول، تهران: سمت.

- روشه، گی (1379). کنش اجتماعی، ترجمه هما زنجانی‌زاده، مشهد: دانشگاه فردوسی مشهد.

- سریع‌القلم، محمود (1389). فرهنگ سیاسی ایران، چاپ اول، تهران: نشر فرزان.

- سمیح، فارسون؛ مشایخی، مهرداد (1387). فرهنگ سیاسی، ترجمه معصومه خالقی، چاپ دوم، تهران: انتشارات مرکز بازشناسی اسلام و ایران.

- سورین، ورنر؛ تانکارد، جیمز (1386). نظریه‌های ارتباطات، ترجمه علیرضا دهقان، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

- شایان‌مهر، علی‌رضا (1377). دایرة‌المعارف تطبیقی علوم اجتماعی، چاپ اول، تهران: نشر کیهان.

- صالحی‌امیری، سید رضا (1386). مفاهیم و نظریه‌های فرهنگی، چاپ اول، تهران: انتشارات ققنوس.

- عالم، عبدالرحمن (1391). بنیادهای علم سیاست، چاپ بیست‌وچهارم، تهران: نشرنی.

- علاقه‌بند، علی (1386). مدیریت عمومی (ویراست دوم)، چاپ شانزدهم، تهران: نشر روان.

- عمید، حسن (1391). فرهنگ فارسی عمید، جلد دوم، چاپ سی‌ویکم، تهران: انتشارات امیر کبیر.

- فراست‌خواه، مقصود (1394). ما ایرانیان: زمینه کاوی تاریخی و اجتماعی خلقیات ایرانی، چاپ اول، تهران: نشر نی.

 - کینز، تام و همکاران (1379). طرح‌ریزی واحدهای صنعتی، ترجمه رضا زنجیرانی فراهانی، چاپ اول، تهران: ترمه.

- گیدنز، آنتونی (1389). جامعه شناسی، ترجمه منوچهر صبوری، چاپ بیست‌و‌پنجم، تهران: نشر نی.

- لینزوسکی، جورج (1353). رقابت روسیه و غرب در ایران، ترجمه اسماعیل رائین، تهران: نشر جاویدان.

- مصلی‌نژاد، عباس (1386). فرهنگ سیاسی در ایران، چاپ اول، تهران: نشر فرهنگ صبا.

- مندارس، هانری (1349). مبانی جامعه‌شناسی، ترجمه باقر پرهام، تهران: انتشارات امیر کبیر.

- نیک‌گهر، عبدالحسین (1387). مبانی جامعه شناسی، چاپ دوم، تهران: انتشارات توتیا.

 

ب) منابع انگلیسی

- Almond, Gabriel A. & Verba, S. (1968). Principal investigators, The Five Natin Study, Ann Arbor, MI: Michigan University.

 

- Almond, Gabriel A. & Verba, Sidney. (1989). "The Civic Culture: Political Attitudes and Democracy in Five Nations". Princeton, N .J: Princeton University Press.

 

- Zonis, M. (1971). "The Political Elite of iran", Princeton: Princeton University Press.