طراحی مدل شایستگی‌های کارآفرینی راهبردی مدیران ارشد کشور

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری رشته مدیریت راهبردی دانش دانشگاه و پژوهشگاه عالی دفاع ملی و تحقیقات راهبردی و نویسنده مس

3 استاد دانشگاه علامه طباطبایی

چکیده

توسعه کشورها و سازمان‌ها به مدیرانی نیاز دارد که توانایی‌ ایجاد تغییرات بزرگ را داشته باشند. یکی از مؤثرترین راه‌کارهای رویارویی با چالش‌های کنونی، بهره‌گیری از نیروهای کارآفرین است. در آموزش کارآفرینی به حوزه کارآفرینی راهبردی توجهی‌نشده و مدیران ارشد کشور از مزایای آن بی­بهره‌اند. هدف تحقیق حاضر شناسایی شایستگی­های مورد نیاز مدیران ارشد کشور در حوزه علمی جدید کارآفرینی راهبردی بود. نوع تحقیق بر مبنای نتیجه، توسعه‌ای- کاربردی و بر مبنای نوع داده‌ها، کمّی است. روش پژوهش پیمایش است و گردآوری اطلاعات به روش‌های کتابخانه‌ای و پرسش‌نامه صورت پذیرفت. جامعه آماری تحقیق شامل مدیران شاغل در سازمان‌ها و نهادهای سیاست‌گذار و اجرایی در حوزه آموزش عالی و توسعه نیروی انسانی کشور بود. برای نمونه‌گیری از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای استفاده و حجم نمونه 237 نفر محاسبه گردید. روایی پرسش‌نامه با استفاده از طیف ترستون و پایایی آن ‌توسط ضریب آلفای کرونباخ به‌دست آمد. برای پردازش داده‌ها از تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد. نتایج پژوهش نشان داد که مدیران ارشد کشوربه سیزده شایستگی در حوزه کارآفرینی راهبردی نیاز دارند تا بتوانند وظایف خود را در سطح عالی یا قابل‌قبول انجام دهند. این شایستگی‌ها را می‌توان در طراحی دوره‌های آموزش کارآفرینی راهبردی استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها


الف) منابع فارسی

- ابارشی، احمد؛ حسینی، سیدیعقوب (1391). مدل‌سازی معادلات ساختاری، چاپ اول، تهران: انتشارات جامعه‌شناسان.

- احدیان، محمد؛ رمضانی، عمران؛ محمدی، داوود (1390). مقدمات تکنولوژی آموزشی، چاپ نهم، تهران: انتشارات آییژ.

- احمدپورداریانی، محمود (1386). کارآفرینی (تعاریف، نظریات و الگوها)، چاپ هفتم، تهران: انتشارات شرکت پردیس.

- احمدپورداریانی، محمود؛ مقیمی، سیدمحمد (1389). مبانی کارآفرینی، چاپ دهم، تهران: نشر فراندیش.

- اخوان‌مهدوی، محسن (1393). آزمون فرضیه با نرم‌افزار SPSS، چاپ اول، تهران: انتشارات جامعه‌شناسان.

- بابایی‌زکلیلی، محمدعلی (1385). «طراحی نظام جامع توسعه مدیران (تجربه در سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران)»، مجموعه مقالات سومین کنفرانس توسعه منابع انسانی، تهران: انجمن مدیریت منابع انسانی ایران.

- بسحاق، محمدرضا (1394). مدل‌سازی معادلات ساختاری در علوم انسانی، چاپ اول، تهران: انتشارات جامعه‌شناسان.

- بلیکی، نورمن (1392). طراحی پژوهش‌های اجتماعی، ترجمه حسن چاوشیان، چاپ هشتم، تهران: نشر نی.

- چیت‌ساز، احسان (1390). الگوی شایستگی اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی، چاپ اول، تهران: دفتر برنامه‌ریزی اجتماعی و مطالعات فرهنگی‏ وزارت علوم.

- حائری، سیدمحسن (1386). اندیشه‌های اقتصادی در نهج‌البلاغه، ترجمه عبدالعلی آل‌بویه لنگرودی، چاپ دوم، تهران: انتشارات بنیاد نهج‌البلاغه.

- حسن‌مرادی، نرگس (1385). مدیریت کارآفرینی، چاپ اول، کرج، موسسه تحقیقات و آموزش مدیریت.

- خراسانی، اباصلت؛ عبدی، اکبر (1389). تکنیک‌های کاربردی نیازسنجی آموزشی، چاپ اول، تهران: انتشارات مرکز آموزش و تحقیقات صنعتی ایران.

- خنیفر، حسین (1385)، کارآفرینی در نظام ارزشی، چاپ اول، تهران: مرکز کارآفرینی دانشگاه تهران – پردیس قم: انتشارات ایران نگین.

- شائمی، علی؛ شاهین، آرش؛ یزدان‌شناس، مهدی (1387). «نقش نظام مدیریت منابع انسانی در کارآفرینی سازمانی»، فصلنامه پژوهش‌های مدیریت منابع انسانی دانشگاه جامع امام حسین(ع)، سال اول، شماره 1، صص 220- 177.

- شریف، سیدمصطفی؛ جمشیدیان، عبدالرسول؛ رحیمی، حمید؛ نادری، ناهید (1390). «تحلیل وضعیت آموزش کارآفرینی در آموزش عالی ایران»، فصلنامه توسعه کارآفرینی، سال سوم، شماره یازدهم، صص 106- 87.

- دلاور، علی (1389). مبانی نظری و عملی پژوهش در علوم انسانی و اجتماعی، چاپ هشتم، تهران: انتشارات رشد.

- راستگومقدم، میترا؛ حمیدی، منصورعلی؛ اخوان‌‌تفتی، مهناز؛ کیامنش، علی‌رضا (1389). «طراحی، ساخت و آزمایش یک الگوی آموزشی چندبعدی رایانه‌ای برای کاربرد در دانشگاه‌های ایران»، مجله اندیشه‌های نوین تربیتی دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه الزهراء (س)، دوره 6، شماره 1، صص 145- 127.

- رضایی‌میرقاعد، محسن؛ مبینی‌دهکردی، علی  (1386). ایران آینده در افق چشم‌انداز، چاپ دوم، تهران: سازمان چاپ و انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.

- عزیزی، محمد (1388). «بررسی وضعیت آموزش کارآفرینی در دانشگاه‌های دولتی شهر تهران و ارائه الگوی آموزش کارآفرینی»، رساله دکتری، تهران: دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی دانشگاه شهید بهشتی.

- فتاحی، یونس؛ حاجی‌آقازاده مستوفی، محمدرضا (1387). «مدیران کارآفرین؛ محور توسعه پایدار (چشم‌انداز سال 1404 در توسعه مدیریت شرکت ملی گاز ایران)»، فصلنامه مدیریت و منابع انسانی در صنعت نفت، سال دوم، شماره 4، پاییز 1387، صص 192- 155.

- صمدآقایی، جلیل (1386). سازمان‌های کارآفرین، چاپ اول، تهران: انتشارات مدیریت دولتی.

- کاظمی، مهدی؛ سهرابی‌نژاد، ندا؛ همراهی، مهرداد (1384). «ارزیابی کیفیت دوره‌های آموزش ضمن‌خدمت در صنعت گردشگری استان فارس بر اساس مدل CIPP»، فصلنامه مطالعات گردشگری، شماره 10، صص 52- 35.

- کاوسی، اسماعیل؛ رحمتی زنجان‌طلب، فرشاد (1390). «طراحی و ارائه الگویی بومی جهت ارتقای کارآفرینی سازمانی در دانشگاه، مطالعه موردی واحد علوم و تحقیقات تهران»، فصلنامه راهبرد، سال بیستم، شماره 59، صص 241- 217.

- کلانتری، خلیل (1388). مدل‌سازی معادلات ساختاری در تحقیقات اجتماعی- اقتصادی (با برنامه LisRel و Simplis)، چاپ اول، تهران: انتشارات فرهنگ صبا.

- مقصودی، نصرالله؛ سجادی، حمید؛ قربانی‌رستم، قاسم؛ قنبرپور، بهزاد (1389). کارآفرینی و پروژه (نظریه و کاربرد)، چاپ اول، اسلامشهر: دانشگاه آزاد اسلامی واحد اسلامشهر.

- مقیمی، سیدمحمد، احمدپور داریانی، محمود (1387). «آموزش کارآفرینی در کسب‌وکارهای کوچک و متوسط ایران؛ نیازها و راه‌کارها»، فصلنامه توسعه کارآفرینی، سال اول، شماره اول، صص 243- 205.

- مهدوی، محمدرضا؛ امیرتیموری، محمدحسن (1390). «بررسی تأثیر استفاده از الگوی طراحی آموزشی مریل (نظریه نمایش اجزاء) بر میزان یادگیری و انگیزه پیشرفت در درس زیست‌شناسی سال اول دبیرستان»، فصلنامه اندیشه‌های تازه در علوم تربیتی، سال ششم، شماره دوم، صص 152- 141.

- نبیونی، ابراهیم؛ آقاجانی، محمدرضا؛ اله‌وردی‌زاده، سهیلا  (1388). «بررسی تجربی پنج کشور موفق در زمینه توسعه آموزش کارآفرینی برای فارغ‌التحصیلان دانشگاهی»، ماهنامه کار و جامعه، شماره 108، صص 91- 81.

- یدالهی‌فارسی، جهانگیر و همکاران (1388). دانشنامه کارآفرینی، جلد اول و دوم، چاپ اول، تهران: بنیاد دانشنامه‌نگاری ایران.

 

ب) منابع انگلیسی

- Agarwal, R., Constance E. H. (2009). Strategic Renewal of Organizations, Organization Science, Vol. 20, No. 2, pp. 281–293.

 

- Arinto, Patricia (2010). Handbook on Instructional Design for the Academy of ICT Essentials for Government Leaders, Asian and Pacific Training Centre for Information and Communication Technology for Development.

 

- Brinckmann, Jan (2007). Competence of top management teams and success of new technology-based firms: A theoretical and empirical analysis concerning competencies of entrepreneurial teams and the development of their ventures, Wiesbaden, Published by DUV.

 

- Covin, Jeffrey, Donald F. Kuratko (2010). The concept of Corporate Entrepreneurship,In Encyclopedia of Technology and Innovation Management, pp. 207- 215, Edited by V. K. Narayanan, Gina Colarelli O'Connor, Published by John Wiely & Sons Ltd.

 

- European Commission (2008). Entrepreneurship in Higher Education, Especially in Non-Business Studies, Final Report of the Expert Group.

 

- European Commission (2012). Effects and Impact of Entrepreneurship Programs in Higher Education, Published by Entrepreneurship Unit Directorate-General for Enterprise and Industry European Commission, Brussels.

 

- Foss, Nicolai J., Jacob Lyngsie (2011). The emerging strategic entrepreneurship field: origins, key tenets, and research gaps, Department of Strategic Management and Globalization, Copenhagen Business School.

 

- Fretschner, Michael, Susanne Weber (2012). Measuring and Understanding the Effects of Entrepreneurial Awareness Education, Journal of Small Business Management,International Council for Small Business.

 

- Global Entrepreneurship Monitor (2011). GEM 2011 Extended Report: Entrepreneurs and Entrepreneurial Employees across the Globe, Available at: www.GEM.com.

 

- Guthrie, H. (2009). Competence and competency based training: What the literature says, Adelaide.

 

- Handscombe R.D., Rodriguez-Falcon, E., Patterson, E.A. (2008). Embedding Enterprise in Science and Engineering Departments, Education and Training, Vol. 50, Iss. 7, pp. 615-625.

 

- Hitt, Michael A., R. Duane Ireland, David G. Sirmon, and Cheryl A. Trahms (2011). Strategic Entrepreneurship: Creating Value for Individuals, Organizations, and Society, Academy of Management Perspectives, pp. 57- 75.

 

- Ireland R. Duane, Michael A. Hitt, David G. Sirmon (2003). A Model of Strategic Entrepreneurship: The Construct and its Dimensions, Journal of Management, No. 29, pp. 963–989.

 

- Ireland R. Duane, Webb, J.W. (2007). Strategic entrepreneurship: Creating competitive advantage through streams of innovation, Business Horizons, No. 50, pp. 49- 59.

 

- Izquierdo, Edgar, Dirk Deschoolmeester (2010). What entrepreneurial competencies should be emphasized in entrepreneurship and innovation education at the undergraduate level? In Handbook of Research in Entrepreneurship Education, Volume 3, pp. 194- 208, Edited by Alain Fayolle, Published by Edward Elgar Publishing Limited.

 

- Kayed, Rasem N. (2006). Islamic entrepreneurship: A case study of the Kingdom of Saudi Arabia, PhD Thesis, Massey University, Palmerstone North, New Zealand.

 

- Kouwenhoven, Wim (2009). Competence-based curriculum development in Higher Education: a globalized concept, In Technology, Education and Development, In-Tech Publications, pp. 1- 22, Printed in India.

 

- Kraus, Sascha (2010). Strategic Corporate Entrepreneurship – A Case Study on the Basis of the Configuration Approach,Utrecht University School of Economics.

 

- Kraus, Sascha, Harms Rainer, Filser Matthias (2012). Strategic Entrepreneurship: structuring a new field of research, International Journal of Strategic Management, Vol. 12, Issue 2, pp. 126-137.

 

- Kuratko, Donald F. (2010). Corporate Entrepreneurship: An Introduction and Research Review, In Handbook of Entrepreneurship Research, An Interdisciplinary Survey and Introduction, pp. 129- 163, Edited by Zoltan J. Acs, David B. Audretsch, Second Edition, Published by Springer Science+Business Media.

 

- Kyrgidou, L. P., Mathew Hughes (2010). Strategic entrepreneurship: origins, core elements and research directions, European Business Review, Vol. 22, No. 1, pp. 43-63.

 

- Luczkiw, Eugene (2008). Entrepreneurship Education in an age of chaos, complexity and disruptive change, In Entrepreneurship and Higher Education, OECD Publication, pp. 65- 94.

 

- Luke, Belinda, Kate Kearins, Martie-Louise Verreynne (2010). A theory of strategicentrepreneurship, AGSE.

 

- Luke, Belinda, Verreynne, Martie-Louise (2006). Exploring strategic entrepreneurship in the public sector, Qualitative Research in Accounting & Management, Vol. 3, No. 1, pp. 4-26.

 

- Luke, B, Verreynne, M (2005). Modeling Strategic Entrepreneurship, Australian Graduate School of Entrepreneurship International Research Exchange, Melbourne.

- McCoshan, Andrew, Peter Lloyd, Michael Blakemore, David Gluck, Jenny Betts, MichelLepropre, Neil McDonald (2010). Towards Greater Cooperation and Coherence in Entrepreneurship Education, Report and Evaluation of the Pilot Action High Level Reflection Panels on Entrepreneurship Education initiated by DG Enterprise and Industry and DG Education and Culture, European Commission.

 

- Morris Michael H., Donald F. Kuratko, Jeffrey G. Covin (2008). Corporate Entrepreneurship and Innovation, Entrepreneurial Development within Organizations, United States of America, Thomson Corporation, Second Edition.

 

- Ozgen, Dogukan (2012). The new approaches in entrepreneurship education: integrated education models,Istanbul University, Doğa Koleji.

 

Rothwell, William J., H. C. Kazanas (2008), Mastering the Instructional Design Process: A Systematic Approach,4th Edition, Wiley publication.

 

- Sáez-Martínez, Francisco J., Ángela González-Moreno (2011). Strategic Renewal, Cooperation, and Performance: A Contingency Approach, Journal of Management and Strategy, Vol. 2, No. 4, pp. 43- 55.

 

- Siagian, Priska J.R., Togar M. Simatupang (2011). A Competence-Based Curriculum Design for Entrepreneurship Study Program, International Research Journal of Business Studies, vol. 4, No. 2, pp. 137 – 155.

 

- Tan, Wee-Liang, Samuel T Tan (2012). Entrepreneurs, Managers and the Competency Approach: Do Entrepreneurial Competencies Differentiate Entrepreneurs from Managers? Singapore Management University, 50 Stamford Road, Singapore.

 

- The Danish Foundation for Entrepreneurship (2012). Impact of Entrepreneurship Education in Denmark - 2011, Edited by Lene Vestergaard, Kåre Moberg, Casper Jørgensen.

 

- Webb, Justin W., David J. Ketchen Jr., R. Duane Ireland (2010). Strategic entrepreneurship within family-controlled firms: Opportunities and challenges, Journal of Family Business Strategy, No. 1, pp. 67–77.

 

- Wilson, Andrew, Lenssen, Gilbert, Hind, Patricia (2006). Leadership Qualities Management Competencies for Corporate Responsibility, Ashridge Publication, United Kingdom.

 

- Winterton, J., Le Deist, F., Stringfellow, E. (2005). Typology of knowledge, skills and competences: clarification of the concept and prototype,Thessaloniki: CEDEFOP.

 

- Zahari Ismail, Mohd (2010). Developing Entrepreneurship Education: Empirical Findings from Malaysian Polytechnics,PhD Thesis, The University of Hull.