ارائه الگوی راهبردی ابعاد ششگانه مدیریتی اداره امور حمل‌ونقل دریایی مبتنی‌بر تجارب نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار دانشگاه عالی دفاع ملی و نویسنده مسئول

2 دانشجوی دکتری رشته مدیریت راهبردی دانشگاه عالی دفاع ملی

چکیده

یکی از مزیت­های رقابتی جمهوری اسلامی ایران حمل‌ونقل دریایی است. حوزه­ای که با تکیه بر موقعیت سوق‌الجیشی کشور (دسترسی در شمال و جنوب به دریا)، تجارب گذشته خود و همچنین دانش و تجربه­ی بین­المللی و حکم‌فرمایی مدیریت علمی، یکپارچه و در راستای منافع ملی، می‌تواند نقش پر رنگی در توسعه اقتصادی و شکوفایی کشور و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی ایفا کند. هدف تحقیق حاضر تدوین و تحلیل تجارب گذشته مدیریتی نظام جمهوری اسلامی در حوزه­ی حمل‌ونقل دریایی و ارائه الگوی راهبردی برای اداره آن می باشد. بدین‌منظور با مطالعه و بررسی برنامه‌های پنج‌ساله توسعه، اسناد فرادستی، طرح­ها و برنامه­های مصوب در حوزه حمل‌ونقل دریایی و در نهایت با انجام مصاحبه های عمیق از خبرگان، تجربیات مدیریتی جمهوری اسلامی ایران ثبت و تجزیه‌وتحلیل شدند. این تحقیق از نوع کاربردی- توسعه­ای و به روش کیفی انجام شده است که تعداد 101 زیرمولفه حاصل از کدگذاری محوری جهت تبیین مولفه­های ابعاد مدیریتی حاصل شد. 39 مولفه جهت تبیین اقدامات و جهت­گیری­های ضروری در امور شش­گانه مدیریتی حمل‌ونقل دریایی استحصال شد. از مهم‌ترین مولفه­های ابعاد مدیریتی می­توان به «تقویت نگاه سیستمی و یکپارچه در حمل‌ونقل دریایی»، «درک الزامات برنامه­ریزی»، «بازنگری قوانین و مقررات»، «تبیین و توسعه فرهنگ دریایی» و «تسهیل فرایند ترانزیت کالا از طریق حذف بروکراسی­های زائد» اشاره کرد.

کلیدواژه‌ها


کتب:

  • ابراهیمی نژاد رفسنجانی، مهدی. ( 1386). سیاست های بازرگانی و مدیریت استراتژیک. چاپ اول، کرمان، ویس.
  • الوانی، سید مهدی. (1386). مدیریت عمومی. چاپ یازدهم؛ تهران، انتشارات سمت.
  • استراوس، انسلموجولیت کربین. (1385).اصول روش تحقیق کیفی(نظریه مبنایی؛ رویه هاو شیوه­ها). رحمت الله رحمت پور، پژوهشگاه علوم انسانی ومطالعات فرهنگی.
    • امیر کبیری، علیرضا. (1384).مروری بر تئوری و اصول مدیریت.چاپ چهارم، تهران، نگاه دانش.
    • حسن بیگی، ابراهیم. (1390). مدیریت راهبردی. چاپ اول، تهران، انتشارات سمت.
    • رضائیان، علی. (1384).  اصول مدیریت. تهران، انتشارات سمت.
    • رضائیان، علی. (1387). مبانی سازمان و مدیریت. چاپ یازدهم؛ تهران، انتشارات سمت.
    • صفار زاده ،محمود، عزیزآبادی، ابراهیم، حمیدی، حمید و شهبا، محمد علی.(1388). حمل و نقل دریایی. تهران، چاپ دوم، انتشارات اسرار دانش.
    • کریپندورف، کلوس. (1393).  تحلیل محتوا: مبانی روش­شناسی. ترجمه هوشنگ نایبی، چاپ هفتم، تهران، نشر نی.
    • معاونت فنی و مهندسی سازمان بنادر و دریانوردی. (1383). چکیده اجرایی طرح جامع بنادر بازرگانی ایران. تهران، انتشارات سازمان بنادر و دریانوردی.
    • مقیمی، محمد. (1386).  سازمان و مدیریت: رویکردی پژوهشی. تهران، نشر ترمه.
    • نیکواقبال،علی‌اکبر. (1387).برگزیده نظریه‌های سازمان و مدیریت.چاپ اول، تهران، انتشارات سمت.
مقالات:

  • اعرابی، محمد و صالحی، مسلم. (1387). تکنیک­ها و مدل­های ارزیابی استراتژی­ها و نتایج آن­ها. فصلنامه مدیریت استراتژیک شهری، شماره3.
  • دانایی فرد، حسن و امامی، سیدمجتبی. (1386). استراتژی­های پژوهش کیفی: تأملی بر نظریه­پردازی داده­بنیاد. اندیشه مدیریت، سال اول، شماره 2.
  • مصلح شیرازی، علی نقی و حیدری، علی. (1382). طراحی نظام ارزیابی و کنترل راهبردی در الگوی مدیریت راهبردی طرح­گرا (مورد مطالعه، شرکت صنایع آذرآب). مجله علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز، دوره نوزدهم، شماره 2.
  • مظلومی، نادر و متولی، علی. (1391). الگویی برای اجرایی کردن برنامه­های راهبرد.  فصلنامه مطالعات مدیریت (بهبود و تحول)، سال بیست و دوم، شماره 67.
  • میرمعزی، سیدحسین. (1381). مبانی فلسفی نظام اقتصادی اسلام ازدیدگاه امام خمینی رحمه الله.  فصلنامه اقتصاد اسلامی،شماره 4.
منابع خارجی:

کتب و مقالات:

  • Azarov, M. (2010). Support to the Transport Strategy of Ukraine Until 2020. Retrieved from
  • Band, D. C., & Scanlan, G. (1995). Strategic control through corecompetencies. Long range planning, 28(2), 104-115.
  • Carlile, Paul R. & Clayton M. Christensen (2004), The Cycles of Theory Building in Management Research, working paper, October 27, Version 5.0.
  • Christiansen, M., Fagerholt, K., Nygreen, B., & Ronen, D. (2007). Maritime transportation. Handbooks in operations research and management science, 14, 189-284.
  • Crittenden, V. L., & Crittenden, W. F. (2008). Building a capable organization: The eight levers of strategy implementation. Business Horizons, 51(4), 301-309.
  • Hu, Y., & Zhu, D. (2009). Empirical analysis of the worldwide maritime transportation network. Physica A: Statistical Mechanics and its Applications, 388(10), 2061-2071
  • Talley, W. K. (2013). Maritime transportation research: topics and methodologies. Maritime Policy & Management, 40(7), 709-725.
  • Tsiotas, D., & Polyzos, S. (2015). Analyzing the maritime transportation system in Greece: a complex network approach. Networks and Spatial Economics, 15(4), 2-4.
  • UNCTAD. (2012). Review of Maritime Transport 2012. Palais des Nations, CH-1211 Geneva 10, Switzerland: United Nations Publication.