الگوی شناخت ویژگی دانش راهبردی برای تدوین تجارب راهبردی مدیران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه شهید بهشتی

2 عضو هیئت علمی دانشگاه عالی دفاع ملی

3 دانشجوی دکتری دانشگاه عالی دفاع ملی و نویسنده مسئول

4 دانشجوی دکتری دانشگاه عالی دفاع ملی

چکیده

مدیریت دانش ابزاری مؤثر در بهبود ساختار سازمانی، ارتقاء سطح خدمات و افزایش توان رقابتی سازمان‌ها است. مهم‌ترین مرحله مدیریت دانش،  شناخت ویژگی‌های دانش راهبردی است که خلاء آن در هدف اصلی این تحقیق محسوس است. در واقع هدف تحقیق حاضر کمک به دستیابی به الگوی تدوین تجارب و دانش راهبردی مدیران نظام ج.ا.ا می‌باشد که با رویکرد آمیخته (کیفی و کمی) انجام شده است. جامعه آماری این پژوهش، افراد و مدیرانی در سطوح راهبردی و سیاست‌گذاری حاکمیتی و دستگاه‌های کشوری و لشکری نظام جمهوری اسلامی ایران هستند و تعدادی از آن‌ها نیز در تهیه رساله‌های نظام حکومتی الگو به‌عنوان استاد فعالیت نموده‌اند که در قالب یک نمونه 103 نفری مورد آزمون قرارگرفتند. ابزار اصلی این پژوهش ابتدا مطالعه اسناد و مدارک، سپس مصاحبه آزاد و در نهایت پرسشنامه محقق‌ساخته بوده است. با استفاده از آزمون‌های آماری، 20 ویژگی دانش راهبردی و 20 ویژگی افراد و مدیران دارای این دانش در سه دسته تنظیم شد. این سه دسته عبارتند از: ویژگی‌های مقدماتی (منبعثی)، ویژگی‌های میانی (نتیجه‌ای/ خرد) و ویژگی‌های نهایی (پیامدی / کلان). همچنین ویژگی‌های دانش راهبردی و آشنایی به علوم مدیریت، ویژگی‌های عمومی و تخصصی و ویژگی‌های فردی برای افراد و مدیران دارای دانش راهبردی مشخص شد.

کلیدواژه‌ها


الف) فارسی

- اخوان، پیمان؛ باقری، روح ا...  (1389). مدیریت دانش از ایده تا عمل. تهران: انتشارات آتی نگر.

- افرازه، عباس (1384). مدیریت دانش، مفاهیم، مدل‌ها، اندازه‌گیری و پیاده‌سازی، چاپ اول، تهران: انتشارات دانشگاه صنعتی امیرکبیر.

- الوانی، سیدمهدی (1371). مدیریت عمومی، چاپ هشتم، تهران: انتشارات نشرنی.

- باقری، سیامک (1386). «تأثیر دانش‌های استراتژیک بر موقعیت جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه حصون، تهران، شماره 11، صص 41-18.

- بیان، حسام‌الدین (1372). آیین مدیریت، چاپ دوم، تهران: انتشارات مرکز آموزش مدیریت دولتی.

- توحیدی، ارسطو (1391). «الگویی برای انتخاب مدیران سطوح راهبردی»، فصلنامه مدیریت راهبردی، شماره 11، صص 175-155.

- توکل، محمد (1391). «مدیریت انتقال تکنولوژی با تکیه بر وضعیت ایرانی»، فصلنامه رهیافت، شماره 13.

- تولایی، روح‌الله (1387). «ارائه مدل بومی مستندسازی تجربیات خبرگان در صنعت نفت جمهوری اسلامی ایران»، فصلنامه مدیریت و منابع انسانی در صنعت نفت، سال دوم، شماره 5، صص 78-51.

- جاشاپارا، آشوک (1387). رویکردی منسجم بر مدیریت دانش، ترجمه مصطفی کاظمی، مجتبی کفاشان و مرجان فیاضی، چاپ اول، تهران: شرکت تعاونی کارآفرینان فرهنگ و هنر.

- جعفری‌مقدم، سعید (1382). مستندسازی تجربیات مدیران از دیدگاه مدیریت دانش، چاپ اول، کرج: موسسه تحقیقات و آموزش مدیریت وابسته به وزارت نیرو.

- جعفری، مقدم؛ اخوان، پیمان؛ اختری، م (1390). مدیریت دانش: نگاهی جامع بر ابزارها و تکنیک‌ها، تهران: انتشارات موسسه تحقیقات و آموزش مدیریت.

- حسن‌بیگی، ابراهیم (1390). مدیریت راهبردی، چاپ اول، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).

- حسن‌بیگی، ابراهیم (1390). مبانی و تفکر راهبردی، تهران: انتشارات سمت.

- حمیدی‌زاده، محمدرضا (1390). برنامه‌ریزی استراتژیک و بلندمدت، تهران: انشارات سمت.

- حمیدی‌زاده، محمدرضا (1392). سیستم‌های هوشمند خبره و تصمیمات راهبردی، چاپ دوم، تهران: دانشگاه دفاع ملی.

- حمیدی‌زاده، محمدرضا (1392). مدیریت دانش و دانایی، تهران: دانشگاه عالی دفاع ملی.

- دانش‌آشتیانی، محمدباقر (1389). الگوی طرح‌ریزی راهبردی، تهران: انتشارات دانشگاه عالی دفاع ملی.

- داوری، احمد (1378). «مستندسازی تجربیات مشارکت داخل در ساخت نیروگاه‌ها»، فصلنامه مدیریت و توسعه، دوره اول، شماره 1، صص 12-6.

- دهمشگی، جلال؛ فرهنگی، بابک؛ راه‌چمنی، ابوالقاسم (1382). کمیسیون تدوین استراتژیک امنیت ملی امریکا، استراتژیک امنیت ملی امریکا در قرن 21، ترجمه انتشارات موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر، چاپ سوم، تهران: ابرار معاصر.

- فایرستون، جوزف؛ مارک مک، آل روی (1389). مباحث کلیدی در «مدیریت دانش جدید»، ترجمه احمد جعفرنژاد احمد و خدیجه سفیری، تهران: موسسه کتاب مهربان نشر.

- قلیچ‌لی، بهروز (1388). مدیریت دانش، فرآیند خلق، تسهیم و کاربرد سرمایه فکری در کسب‌و‌کارها، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاه‌ها (سمت).

- کاظمی، علی‌اصغر (1391). نقش قدرت در جامعه و روابط بین‌الملل، تهران: انتشارات فومس.

- گلستان هاشمی، سیدمهدی (1389). «مدیریت نوآوری جامع»، مجموعه مقالات چهارمین کنفرانس خلاقیت‌شناسی سازمانی، تهران: مهندسی و مدیریت نوآوری.

- گلوئیک، ویلیام؛ لارنس آر. جاچ (1374). سیاست بازرگانی مدیریت استراتژیک، ترجمه سهراب خلیلی شورینی، چاپ سوم، تهران: انتشارات یادوارهای کتاب.

- نظافتی، نوید؛ رشیدی، مهسا؛ تقوی‌فرد، محمدتقی (1392). «مقایسه تکنیک‌های استخراج دانش و ارائه یک متدولوژی ساخت‍یافته به‌منظور مستندسازی دانش»، فصلنامه چشم‌انداز مدیریت دولتی، شماره 41.

 

 

 

 

 

الف) انگلیسی

- Bennet, Alex and David Bennet (2003), the Partnership between Organizational Learning and Knowledge

- Cooke, J.N. (2005).Knowledge elictitation, Chapter submitted to Handbook of Applied Cognition.

- Cooke, N. (1994). Varieties of knowledge elicitation techniques. International Journal of Human-Computer Studies, 41, 801-849.

- Dalkir, K. (2005), Knowledge management in theory & practice, Elsevier Butterworth-Heinemann, p. 7.

- Dalkir, K. (2005). Knowledge Management in Theory and Practice. Elsevier Publication.

- Davenport, T. H., Lurance, P. (2000). Working Knowledge how organization manage what they know, Harvard Business School,USA.

- David, Fred, R. (1993). Concept of Strategic Mamagement, Macmillan Publishing Company.p5.

- Malhotra, Y. (1998), Knowledge Management in Inquiring Organization, Brint. Com: The Biztech Network.

- Milton, N. (2007). KnowledgeAcquisition in Practice A Step-by-step Guide. Springer-Verlag London.

- Nezafati, N. Afrazeh, A. Khadivar, A. (2007). A method for human driven knowledge acquisition (case study in a petrochemical company), IEEE.

- Sucumar, S. (1999), Technologies for Knowledge Management: Customer – Driven Solution is the Key, Dataquest, Supplement Series, pp: 14-17.

- Zack, M. H. (1999), Developing Knowledge strategy, California Management Review, Vol. 41, No. 3, Spring 1999, pp. 125-145.

- zack, MH. Developing a knowledge strategy, California management review, vol. 41,no.3.pp. 125-45.