احصاء ویژگی‌ها و معیارهای فرماندهی و مدیریت مبتنی‌بر منظومه فکری امام خامنه‌ای (مدظله العالی) (بر اساس روش تحلیل محتوا)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه جامع امام حسین (علیه‌السلام)

چکیده

مدیریت، رهبری و فرماندهی یکی از عرصه‌هایی است که فصل مشبعی از مطالب کتب و مقالات را به خود اختصاص داده است و صاحب‌نظران مدیریت هر کدام از منظرهای مختلف به این موضوع نگریسته‌اند. مقاله حاضر درصدد آن است تا معیارها و ویژگی‌های مطلوب فرماندهی و مدیریت را از منظر امام خامنه‌ای (مدظله‌العالی) به‌عنوان رهبری که با وجود مشکلات و ناملایمات توانسته است با تدبیر و شایستگی این انقلاب را به سلامت به سرمنزل مقصول برساند، شناسایی و معرفی نماید. روش حاکم بر این تحقیق، بر تحلیل محتوا استوار است؛ در این روش که از نوع روش تحقیق کیفی است، برای استخراج مفاهیم و مقوله‌ها و تعداد کاربرد آن‌ها، تحلیل متون مربوط به بیانات و مکتوبات امام خامنه‌ای، از منابع مختلف و مستند، صورت گرفته است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که برمبنای اندیشه‌های امام خامنه‌ای، ویژگی‌ها و معیارهای مطلوب مدیران و فرماندهان را در دو بخش کلی می‌توان دسته‌بندی نمود: بخش عمومی (شامل 6 بعد و 28 مقوله) و بخش خاص مشتمل بر 4 بعد اعتقادی - معرفتی (با 9 مولفه)، اخلاقی - رفتاری (با 17 مولفه) سیاسی - اجتماعی (با 10 مولفه) و حوزه شغلی - حرفه ای (با 18 مولفه).

کلیدواژه‌ها


الف) منابع فارسی

- قرآن کریم (1383). ترجمه مهدی الهی قمشه‌ای، تهران: انتشارات اسوه.

- نهج‌البلاغه (1385). ترجمه محمد دشتی، تهران: نشر جمال.

- آیین‌نامه انضباطی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران، کد 2-16/9، سال 1369

- امام خامنه‌ای، سید علی (1389). حدیث ولایت (لوح فشرده مجموعه رهنمودهای رهبر معظم انقلاب اسلامی حضرت آیت‌الله العظمی امام خامنه‌ای)، تهران:  موسسه پژوهشی فرهنگی انقلاب اسلامی.

- ابراهیمی، محمد حسین (1379). مدیریت اسلامی؛ چاپ دوم، قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.

- باردن، لورنس (1374). تحلیل محتوا، ترجمه ملیحه آشتیانی و محمد یمنی‌دوزی‌سرخابی، تهران: انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.

- دانایی‌فرد، حسن (1384). «تئوری‌پردازی با استفاده از رویکرد استقرایی: استراتژی مفهوم‌سازی تئوری بنیادی»، دوماهنامه دانشور (رفتار)، سال دوازدهم،شماره 11.

- دووژه، موریس (1366). روش‌های علوم اجتماعی، ترجمه خسرو اسدی، تهران: انتشارات امیرکبیر.

- رایف، دانیل و همکاران (1381). تحلیل پیام‌های رسانه‌ای، ترجمه مهدخت بروجردی علوی، تهران: نشر سروش.

- رفیع‌پور، فرامرز (1382). تکنیک‌های خاص تحقیق در علوم اجتماعی، تهران: شرکت سهامی انتشار.

- کریپندورف، کلوس (1378). تحلیل محتوا، ترجمه هوشنگ نایب، تهران: انتشارات روش.

- طالقانی، محمود (1370). روش تحقیق نظری، تهران: دانشگاه پیام نور.

ب) منابع انگلیسی

- Koontz , Harold & others. (1990). Essenials of Management , New york M. CGrow Hill.  

- English, A. & Gimblett (2005). Command style in Canadian navy. Defence R&D Canada- Toronto: Contract Report. CR. 2005-096.

- Moorhead & Griffin,(2001). Organizational Bavior : managing pople and organization, New york:Houghton Mifflin.